Onderzoeks- en opleidingsschool

Onderzoeks- en opleidingsschool

Aandacht voor kwaliteit, voor verbetering, voor vernieuwing, voor blijvend leren en bijschaven hebben we als school hoog in het vaandel. Leerkrachten en directie volgen cursussen en trainingen, het team krijgt teamscholing en we stellen ook elk jaar onze school open voor stagiaires van verschillende opleidingen. Don Bosco is een officieel Calibris leerbedrijf. Studenten van diverse MBO opleidingen lopen bij ons stage voor de opleiding tot onderwijsassistent en studenten van de Katholieke Pabo Zwolle voor de opleiding tot leerkracht.

Daarnaast is de school ook onderzoeksschool. Door de eigen onderwijspraktijk te onderzoeken kan het onderwijs voortdurend verbeterd worden. Leerkrachten doen zelf onderzoek naar hun eigen werkwijze, de resultaten, de methodes, etc. Daarnaast verwelkomen we jaarlijks een student van de Katholieke Pabo die op onze school een groter onderzoek uitvoert naar een onderwerp dat belangrijk is voor onze school ontwikkeling. De afgelopen jaren is er onderzoek gedaan naar begrijpend lezen, teneinde de resultaten van begrijpen lezen te verbeteren.  In het schooljaar 2014-2015 is er een start gemaakt met een onderzoek naar ‘leren leren’: welke voorwaarden moeten worden vervuld, zodat kinderen goed tot leren komen. We willen de kinderen beter leren zelfstandig te werken, meer de intrinsieke motivatie bevorderen en ze leren problemen tijdens het werken op een goede manier aan te pakken. In de schooljaren 2015-2016 en 2016-2017 heeft dit onderzoek een praktisch vervolg gekregen. Het zelfstandig werken is geïmplementeerd. Vanaf groep 3 maken we gebruik van weektaken. In de school zijn stilte werkplekken ingericht en werken de leerlingen met een kieskast. In het schooljaar 2017-2018 zal dit een vervolg krijgen. Op onze school is Jacqueline Driezen onderzoekscoach en Anika Vaartjes Opleider in de School.

 

De onderzoeksagenda van 2015 - 2018 

2015-2016

Stimuleren van eigenaarschap bij de leerlingen bij het verwerken van de leerstof.

‘Leren leren’, met daarbinnen leervoorwaarden/ zelfstandigheid/leermotivatie

2016-2017

‘Hoe kan de thematische kieskast eigenaarschap van de leerlingen bij hun weektaak bevorderen?’

‘Leren leren’, met daarbinnen leervoorwaarden/ zelfstandigheid/leermotivatie

2017-2018

Intrinsieke motivatie, doorgaande leerlijn zelfstandig werken naar zelfstandig leren.

Leren leren’, met daarbinnen leervoorwaarden/ zelfstandigheid/leermotivatie/intrinsieke motivatie van de leerlingen.

 

Visie op onderzoekende houding/ academische opleidingsschool

De Don Bosco wil een Academische Opleidingsshool zijn omdat we een school willen zijn die doelgericht en bewust wil werken aan de schoolontwikkeling binnen een sterk veranderende mmaatschappij. Een academische opleidingsschool is een school waar opleiden, onderzoeken en innoveren centraal staat en verbonden wordt met elkaar. De Don Bosco wil een school zijn die het opleiden van studenten verbindt met schoolontwikkeling en onderzoek binnen de school om de kwaliteit blijvend te ontwikkelen en te borgen.

Een kenmerk van de academische opleidingsschool is het bevorderen van de onderzoekende houding van leerkrachten en leerlingen. Zowel aanstaande leerkrachten (de studenten van de Pabo in Zwolle) en het team van de school zijn gezamenlijk betrokken bij een praktijkgerichte onderzoeksvraag die altijd is gekoppeld aan de schoolontwikkeling. Theoretische onderbouwingen worden verbonden met de praktijk en teruggekoppeld. Studenten en leerkrachten leren van en met elkaar door intensieve samenwerking, gericht op het verbeteren van de onderwijspraktijk ten behoeve van de leerresultaten van kinderen. Deze doelgerichte samenwerking stimuleren we ook bij kinderen middels het coöperatief leren. We verachten dus van zowel leerkrachten als leerlingen een actieve onderzoekende houding. Bij de aanstelling van nieuwe leerkrachten op onze school is het hebben van een onderzoekende houding altijd een gespreksonderwerp en een voorwaarde om op onze school te kunnen werken.

 

Onderzoeken 2012-2014

Belangrijke factor in het werken aan kwaliteit is onderzoek doen. Door in de klas, in een bouw of op schoolniveau onderzoek te doen naar de onderwijspraktijk wordt nadrukkelijk gekeken naar het effect van het onderwijs. In de klas is dat heel klein: de leerkracht kijkt of wat ze haar lesdoel bereikt heeft en waardoor dat komt. Hierdoor kan ze de dag of de week erna haar lessen/haar handelen wijzigen, als dat nodig is. In een bouw kan er onderzocht worden wat in meerdere groepen het beste werkt; leerkrachten van een aantal groepen werken dan samen en leggen hun onderwijspraktijk naast elkaar. Op schoolniveau heeft onderzoek betrekking op de schoolontwikkeling: op een bepaald vakgebied, op leergedrag van alle leerlingen, etc. De Don Boscoschool heeft bijvoorbeeld drie jaar onderzoek gedaan naar begrijpend lezen, omdat de school de resultaten voor begrijpend lezen graag wilde verbeteren. Vraag in het onderzoek: wat is er nodig om ervoor te zorgen dat kinderen beter lezen met begrip. Uitkomst van de onderzoeken was:

  • een aanpak waarbij leerkrachten voor doen hoe zij strategieën inzetten om teksten goed te begrijpen

  • een strategiekaart voor de leerlingen die zij elke les erbij houden, zodat de leesstrategieën kunnen inslijpen

  • modelen: goed voordoen welke stappen er gezet worden tijdens het denkproces

 

Onderzoeksprogramma

Fase 1 (einde schooljaar start nieuwe schooljaar)

Wat: De school heeft een ambitie voor schoolontwikkeling die zich over meerdere jaren uitstrijkt: Waar staat de school voor? Op grond daarvan formuleert de school een schoolontwikkelvraag, passend bij de ambities van de school, voor het onderzoek. Vandaar uit wordt aangegeven waarop de school elk jaar het accent willen leggen en wat, als het aan de school ligt, de onderzoeksvraag zal zijn.

Wanneer: Omstreeks mei/juni (laatste werkgroepbijeenkomst of eventueel eindpresentatie) Wie: Directeur, AOC, team, student en leden betrokken bij de onderzoeksgroep.

Fase 2 (september- oktober)

Wat: De studenten krijgen ruimte om hun weg te vinden binnen de school, zich inhoudelijk te oriënteren (mogelijkheden hiervoor: inlezen in het onderwerp, eerdere onderzoeksverslagen lezen, schoolontwikkelvraag bekijken, schoolplan lezen, gesprekken voeren met collega’s en of collega’s observeren, etc.) en brengen globale probleemstelling in en dienen het plan in voor vooronderzoek.

Wanneer: Wekelijks op woensdag, om de twee weken begeleidingsgesprek met AOC Wie: Student, AOC, Rayondocent, onderzoeksgroep

Fase 3 (november)

Wat: Onderzoeksdesign maken voor ontwerp.
Wanneer: Wekelijks op woensdag, om de twee weken begeleidingsmoment en 1x groen licht

moment met KPZ
Wie: Student, AOC, Rayondocent, directeur, onderzoeksgroep

Fase 4: (december t/m maart)

Wat: Uitvoeringsfase
Start verzamelen van data

Wanneer: Periode van 6 weken afhankelijk van de planning in de specifieke bouw Wie: Student i.s.m. Leerkrachten en AOC/OIS

Fase 5 (april t/m juni)

Wat: Afronden verzamelen van data, trekken van conclusies en presenteren Wanneer: Wekelijks op woensdag, eindpresentatie is begin mei
Wie: Student i.s.m. leerkrachten (AOC/OIS )in onderzoeksgroep en leerkrachten diebetrokken waren bij de uitvoeringsfase.

Presentatie van onderzoek: hierbij is het gehele team aanwezig. 

 

Professionalisering

Een andere belangrijke factor in kwaliteitsverbetering is professionalisering van de leerkrachten. Een leerkracht kan individueel een opleiding volgen, bijvoorbeeld Kleuterspecialist, Cultuurcoördinator, en het gehele team kan gezamenlijk een training of scholing volgen. In het schooljaar 2016-2017 zijn we gestart met Docent Ontwerp Teams. Hierbij ontwikkelen leerkrachten in samenwerking met begeleiders vanuit Windesheim Zwolle een product/ methode/ werkwijze (ICT gerelateerd) dat (mogelijk) in ons onderwijsleerproces wordt opgenomen. Ook nemen de leerkrachten deel aan het onderzoek dat door de WPO-student op onze school wordt uitgevoerd.